Có thể nói rằng, đối với giao thông đường bộ, uống ruợu, bia có ảnh hưởng rất lớn đối với người điều khiển phương tiện khi tham gia giao thông như dễ vi phạm quy tắc giao thông (nhất là vi phạm tốc độ), xử lý tình huống trên đường kém làm tăng nguy cơ gây TNGT, đó là hành vi rất nguy hiểm, vì vậy pháp luật nước ta đã đưa quy định hành vi sử dụng rượu bia quá nồng độ vào điều nghiêm cấm đối với người điều khiển phương tiện cơ giới đường bộ và mức độ quy định ngày càng chặt chẽ, khắt khe hơn để bảo đảm an toàn cho người điều khiển phương tiện, hạn chế TNGT.

Từ năm 1995 đến nay, Chính phủ đã 5 lần sửa đổi Nghị định về xử phạt vi phạm hành chính trong giao thông đường bộ, trong đó quy định về cưỡng chế hành vi vi phạm quy định về nồng độ cồn trong máu, trong hơi thở đối với người điều khiển phương tiện cơ giới luôn được điều chỉnh cho phù hợp với tình hình TTATGT để tăng tính răn đe, giáo dục; quy định xử lý ngày càng nghiêm khắc hơn, thể hiện ở mức xử phạt bằng tiền cao hơn, ngoài việc bị phạt tiền, người điều khiển xe vi phạm có thể bị tước quyền sử dụng giấy phép lái xe có thời hạn và không thời hạn; bị đánh dấu số lần vi phạm trên giấy phép lái xe; bị tạm giữ phương tiện.

Xử lý hình sự nếu vi phạm quy định về nồng độ cồn khi lái xe gây TNGT mà hậu quả nghiêm trọng thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Theo Điều 202 của Bộ luật hình sự, trường hợp người lái xe vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ gây thiệt hại nghiêm trọng cho tính mạng, sức khoẻ của con người hoặc tài sản trong tình trạng “say rượu hoặc say do dùng chất kích thích khác” thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự và bị phạt tù 3 năm đến 10 năm.

Còn thiếu đồng bộ

Có thể nói, việc thực thi quy định của pháp luật về nồng độ cồn đối với người điều khiển phương tiện cơ giới ở nước ta chưa hiệu quả. Trước hết là pháp luật quy định về giới hạn nồng độ cồn, chế tài xử phạt tương đối hoàn chỉnh và có tính răn đe cao, tuy nhiên còn một số văn bản hướng dẫn chưa đầy đủ, chưa phối hợp các ngành chức năng liên quan để thực hiện hiệu quả, trong đó chưa quy định cụ thể việc sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật để lấy máu kiểm tra nồng độ cồn.

Ngoài ra, ý thức chấp hành của một bộ phận người điều khiển phương tiện cơ giới đường bộ về quy định nồng độ cồn khi lái xe chưa nghiêm, nhất là nam giới, đó là một trong những nguyên nhân gây TNGT. Theo số liệu thống kê, từ 2004 - 2008 tai nạn do nguyên nhân từ say rượu, bia luôn chiếm từ 6 - 8% tổng số vụ TNGT xảy ra trong toàn quốc.

Công tác tuyên truyền quy định nồng độ cồn đối với người điều khiển phương tiện cơ giới cũng như ảnh hưởng của rượu bia đến TNGT chưa được quan tâm đúng mức, chưa có các chiến dịch lớn tuyên truyền chuyên sâu, rộng rãi, đồng loạt. Công tác cưỡng chế còn gặp nhiều khó khăn, hiệu quả chưa cao do lực lượng tuần tra kiểm soát mỏng, trang thiết bị kiểm tra nồng độ cồn trong hơi thở còn thiếu, độ ổn định chưa cao, vì vậy số người bị kiểm tra phát hiện vi phạm về nồng độ cồn chưa nhiều, trong khi phương tiện cơ giới đường bộ tăng nhanh, nhất là môtô, xe gắn máy.

Cần có chế tài đủ mạnh

Cần tiếp tục hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật, tạo điều kiện thuận tiện cho công tác cưỡng chế vi phạm, nhất là quy định kiểm tra nồng độ cồn trong máu. Trong đó, công tác tuyên truyền là biện pháp quan trọng hàng đầu, phải thực hiện thường xuyên, liên tục và rộng rãi trong cộng đồng các nội dung sau: Quy định mới về nồng độ cồn đối với người điều khiển phương tiện theo Luật Giao thông đường bộ sửa đổi năm 2008; Chế tài xử phạt hành vi vi phạm quy định nồng độ cồn trong máu theo Nghị định 146/2007/NĐ-CP; Hướng dẫn cách xử sự chuẩn mực, an toàn khi đã uống rượu, bia (lựa chọn phương tiện công cộng, đi bộ hoặc nhờ người khác chở...); ủng hộ lực lượng chức năng thực hiện cưỡng chế tạo sự đồng thuận cao trong xã hội. Hạn chế sử dụng rượu, bia vì ảnh hưởng tới sức khỏe và ATGT và đặc biệt người dân phải hiểu và hãy nói không với bia, rượu khi tham gia giao thông.

Đồng thời, cần phối hợp các cơ quan truyền thông, các tổ chức chính trị xã hội cùng với các doanh nghiệp, nhất là các hãng sản xuất ôtô, môtô, các tổ chức quốc tế, các tổ chức phi chính phủ tại Việt Nam tổ chức các chiến dịch tuyên truyền chuyên sâu về “rượu bia và tai nạn giao thông” bằng nhiều hình thức đa dạng, phong phú.